ความเป็นมาของเงินทุนหมุนเวียนฯ

เงินทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตและขยายพันธุ์พืช
ประวัติ ความเป็นมา
           เงินทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตและขยายพันธุ์พืช  จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2537  ประเภทเพื่อผลิตและจำหน่าย  มีวัตถุประสงค์เพื่อนำมาใช้เป็นทุนหมุนเวียนในการผลิตและขยายพันธุ์พืชคุณภาพสูงไปสู่เกษตรกรในท้องถิ่นต่างๆ ภายใต้การดำเนินงานของกรมส่งเสริมการเกษตร  กระทรวงเกษตรและสหกรณ์  ในปีงบประมาณ  2537  ได้รับงบประมาณจำนวน  130  ล้านบาท  และในปี  2539 ได้รับอีก  100  ล้านบาท  รวมทั้งสิ้น  230  ล้านบาท  และโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลังได้กำหนดระเบียบกรมส่งเสริมการเกษตรว่าด้วยเงินทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตและขยายพันธุ์พืช  พ.ศ.  2536  เพื่อให้เงินทุนหมุนเวียนถือปฏิบัติ  และคณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่  31  กรกฎาคม  2544  อนุมัติให้กรมส่งเสริมการเกษตรรวมเงินทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์พืชตามโครงการผลิตและขยายพันธุ์พืช  ภายใต้เงินกู้จากญี่ปุ่นและเงินทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์พืชตามโครงการผลิตและขยายพันธุ์พืชภายใต้เงินกู้จากสหรัฐอเมริกา  ระยะที่  2  เข้ากับเงินทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตและขยายพันธุ์พืช  ดังนั้น  เงินทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตและขยายพันธุ์พืชจึงเริ่มดำเนินการตั้งแต่  1  สิงหาคม  2544 และในปี  2549  ได้โอนไปสังกัดกรมการข้าว  ซึ่งการดำเนินงานในรอบสามปีที่ผ่านมา  (2555 – 2557)  กองทุนฯ มีผลการประเมินในระดับต่ำกว่าค่าเป้าหมายเทียบเท่าระดับ  3  ด้านการเงินในปี  2555 และ 2556  เนื่องจากนโยบายรัฐทำให้ราคารับซื้อคืนเมล็ดพันธุ์ซึ่งเป็นต้นทุนการผลิตโดยตรงสูงขึ้น อีกทั้งเงินทุนมีการปรับลดราคาจำหน่ายเมล็ดพันธุ์เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนแก่เกษตรกรผู้ประสบอุทกภัยตามโครงการช่วยเหลือของรัฐบาลทำให้รายได้จากการดำเนินงานลดลง  และปี  2555  ผลการดำเนินงานด้านการบริหารพัฒนาทุนหมุนเวียนต่ำกว่าค่าเป้าหมาย  เนื่องจาก ไม่มีการทบทวน/ปรับปรุงโครงสร้างการบริหารของทุนหมุนเวียนให้เป็นไปตามภารกิจที่แท้จริง  ตลอดจนไม่มีการกำหนดขอบเขตหน้าที่ความรับผิดชอบที่ชัดเจน  เพื่อให้การบริหารจัดการทุนหมุนเวียนมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
           กรมการข้าวโดยกองเมล็ดพันธุ์ข้าวในฐานะฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการบริหารเงินทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตและขยายพันธุ์พืช  ได้พิจารณาเสนอแผนปรับปรุงและพัฒนาการดำเนินงาน  ระยะ  3  ปี  ซึ่งประกอบด้วย  ยุทธศาสตร์หลัก  4  ด้าน  ดังนี้
1.  ยุทธศาสตร์ด้านการเงิน  มีวัตถุประสงค์เพื่อให้มีเงินทุนหมุนเวียนใช้สำหรับผลิตและกระจายเมล็ดพันธุ์อย่างเพียงพอและต้นทุนต่อหน่วยผลิตต่ำ
2.  ยุทธศาสตร์ด้านการปฏิบัติการ  มีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ได้ตามเป้าหมายทั้งปริมาณคุณภาพ  และเวลา  ตามความต้องการของผู้ใช้  ด้วยต้นทุนที่เหมาะสม          และสร้างความเข็มแข็งให้แก่กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ให้สามารถบริหารจัดการผลิตเมล็ดพันธุ์อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
3.  ยุทธศาสตร์ด้านการสนองประโยชน์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย  มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางปฏิบัติ ตามความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
4.  ยุทธศาสตร์ด้านการบริหารพัฒนาทุนหมุนเวียน  มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการบริหารจัดการทุนหมุนเวียนเพื่อผลิตและขยายพันธุ์พืช
วิสัยทัศน์
เป็นเงินทุนหมุนเวียนที่มีการบริหารจัดการที่ดีเพื่อผลิตและกระจายเมล็ดพันธุ์ดี
ภารกิจหลัก
เพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ดีและส่งเสริมการกระจายเมล็ดพันธุ์ไปสู่เกษตรกร
วัตถุประสงค์
เพื่อนำมาใช้เป็นทุนหมุนเวียนในการผลิตและขยายพันธุ์พืชคุณภาพสูงไปสู่เกษตรกรในท้องถิ่นต่างๆ
เป้าหมายการผลิต/จำหน่ายปี 2558
ผลิตเมล็ดพันธุ์ดี จำนวน 85,000 ตัน และจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ดีจำนวน 95,000 ตัน
ลักษณะการดำเนินงาน
1.ศึกษา พัฒนาเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง เพื่อปรับปรุงระบบการผลิตและจัดการเมล็ดพันธุ์พืช
2.กำหนดแผนและดำเนินการผลิตเมล็ดพันธุ์เศรษฐกิจ
3.ส่งเสริมสนับสนุนภาคเอกชนและสถาบันเกษตรกรในการผลิตเมล็ดพันธุ์ให้ได้มาตรฐาน
4.ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย
ขั้นตอนและวิธีการดำเนินงาน
1.วางแผนการผลิตเมล็ดพันธุ์ กองเมล็ดพันธุ์ข้าวและศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวจะร่วมวางแผนการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ล่วงหน้าประมาณ 2 ปี เพื่อแจ้งให้กองวิจัยข้าวดำเนินการผลิตเมล็ดพันธุ์หลัก
2.การจัดทำแปลงขยายพันธุ์ โดยศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว 23 ศูนย์ ดำเนินการการผลิตเมล็ดพันธุ์ในแปลงเกษตรกรผู้จัดทำแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์  โดยการกำกับ ดูแล และให้คำแนะนำ ทั้งด้านการผลิต และการควบคุมคุณภาพ แก่เกษตรกรผู้จัดทำแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ โดยนักวิชาการของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีความชำนาญด้านการผลิตเมล็ดพันธุ์เพื่อให้ได้เมล็ดพันธุ์ ที่มีคุณภาพดี ตรงตามมาตรฐาน3.การซื้อคืนเมล็ดพันธุ์ เมื่อมีเมล็ดพันธุ์ที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพและผ่านมาตรฐานการชื้อคืนศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวจะดำเนินการซื้อคืนเมล็ดพันธุ์ดังกล่าวจากเกษตรกรผู้จัดทำแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์
4.การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ เมล็ดพันธุ์ที่ซื้อคืนจากเกษตรกรจะถูกนำเข้าไปปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์และคลุกสารเคมีตามหลักวิชาการก่อนการบรรจุถุงเพื่อรอการจำหน่าย
5.การเก็บรักษาและการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ เมล็ดพันธุ์ที่ผ่านการปรับปรับปรุงสภาพแล้วจะเก็บรักษาในโรงเก็บเมล็ดพันธุ์เพื่อให้พ้นระยะการพักตัว และรอการจำหน่ายแก่เกษตรกรต่อไป
6.การควบคุมคุณภาพ มีการควบคุมคุณภาพ ในการผลิตเมล็ดพันธุ์ทุกขั้นตอนตั้งแต่ การผลิตเมล็ดพันธุ์ในแปลง การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ การเก็บรักษา และการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์
Riceseedproduction